Kukhona njalo ozama ukukuthusa. Ngezinye izikhathi kuyingozi yezindaba. Ezikhathini eziningi, kuyindlela yebhizinisi — ukwesaba kubamba amehlo, amehlo ayadayiswa, futhi abantu abesabayo kulula ukudayiselwa nokulula ukuqondiswa.
Leli khasi liphendula ngokuthula nangerekhodi. Libonisa ukuthi umshini wokwesaba usebenza kanjani, likunike ukuhlola ongakusebenzisa kunoma isiphi isisho esithusayo, ligcina ishelofu lezinombolo eziqinile, futhi — ngobusuku lapho ukwesaba kungakuyeki — lihlala nawe isikhashana. Isithembiso esisodwa, ekuqaleni: leli khasi aliqoqi lutho. Awekho ama-akhawunti, akukho ukubhalisa, awekho amafomu. Lifundisa kuphela.
Ukwesaba kuwumuzwa. Namuhla futhi kuwumkhiqizo — wenziwa ngenhloso, udayiswa ngenhloso. Nansi indlela umkhiqizo owenziwa ngayo.
Ukunaka kwakho kuwumkhiqizo. Imithombo nezinhlelo azikuthengiseli izindaba — zithengisa amehlo akho kubakhangisi, futhi ulwazi oluzolile alubambi amehlo. Ukwesaba kuyawabamba. Isihloko esizolile sikuvumela ukuba uqhubeke nosuku lwakho; esithusayo simisa isithupha sakho, sisheshise inhliziyo yakho, sikugcine ubukele.
Ngakho-ke okwenziwayo ukwesaba — hhayi ngoba wonke umuntu kuleli bhizinisi eyisikhohlakali, kodwa ngoba umshini ukhokha ngalokho okukubambayo, futhi ukwesaba kubamba kakhulu kunakho konke.
Akudingeki lutho lwesifuba ukuze lokhu kusebenze. Izinhlelo ezihlela lokho okubonayo zikhuthaza lokho okuvusa ukusabela, futhi ukwesaba kusabela kakhulu. Ngo-2018, abacwaningi be-MIT bashicilela ucwaningo kujenali i-Science olulandele izindaba ezingaba 125,000 ezabiwe ngabantu abangaba izigidi ezi-3 ku-Twitter phakathi kuka-2006 no-2017. Isiphetho sabo, ngamazwi abo: “Amanga asabalala kakhulu, ngokushesha, ngokujula, nangobubanzi kunalo iqiniso kuzo zonke izigaba zolwazi” (kuhunyushwe yithina).
Ucwaningo olufanayo lwathola ukuthi izindaba zamanga zidonsa izimpendulo ezigcwele ukwesaba, ukunengeka, nokumangala. Amanga agijima ngaphezu kweqiniso ngesizathu esilula: amanga akhululekile ukwakhelwa ukuthwaleka. Iqiniso kufanele libe yilokho eliyikho.
Ukubikezela ukuwa komhlaba kudayisa izincwadi, izifundo, izindawo zokukhosela, ukudla okomisiwe, amakhambi amangalisayo, nokubhalisela. Ngakho-ke funda ukubuza umprofethi ngamunye wokuphela komhlaba umbuzo owodwa: yini edayiswa ekhasini elilandelayo?
Uma ukwesaba kuza nenqola yokuthenga, awuyena umbukeli. Uyikhasimende. Lokho akusho ukuthi isixwayiso singamanga ngokuzenzakalelayo — kukutshela ukuthi kufanele usihlole kangakanani ngaphambi kokusivumela sihlale engqondweni yakho. Ukuhlola kungezansi.
Isihloko esisodwa esithusayo asenzi lutho olukhulu. Ikhulu ngosuku, nsuku zonke, iminyaka, sakha kabusha ngokuthula lokho isizwe sonke esikholwa ukuthi kujwayelekile. Umkhiqizo wokugcina akuwona uvalo olulodwa olukhulu — ngabantu abesabayo abayeka ukuhlola, ngoba ukuhlola konke kuzwakala kungenakwenzeka.
Kungenzeka. Yizinyathelo ezinhlanu kuphela. Futhi ingqondo eyesabayo iwumkhiqizo odayiswayo — okusho ukuthi ingqondo ezolile, ehlolayo, ayibalulekile ngemali komunye umuntu, kodwa ibalulekile kuwe kukho konke.
“For God hath not given us the spirit of fear; but of power, and of love, and of a sound mind.”
— 2 Timothy 1:7 · King James Version
Inothi elibalulekile: la mavesi angenhla angesiNgisi, avela ku-King James Version. Asilokothi sihumushe iBhayibheli ngomshini — iZwi liguqulwa ngabantu abaphefumulelwe, hhayi yizinhlelo zekhompyutha.
Dlulisa noma isiphi isisho esithusayo kulezi zinyathelo ezinhlanu ngaphambi kokuba usikholelwe — nangaphambi kokuba usabe. Ukwaba ukukholwa, ngokuzwakalayo, negama lakho kuso.
Thola umthombo wokuqala — hhayi isithombe-skrini sesithombe-skrini, hhayi okuthunyelwe okumayelana nokuthunyelwe. Ubani umuntu noma isikhungo esimela lokhu, negama laso nomlando waso?
Uma kungekho omela lokhu, kugcine buqamama. Ukungaziwa akusho ukuthi kungamanga ngokuzenzakalelayo — kodwa akuzange kuzuze ukuthenjwa kwamahhala.
Phinda isisho ngomusho owodwa olula, nezinombolo zaso nezinsuku zaso. Yini ngempela okufanele yenzeke, kubani, ngasiphi isikhathi?
Uma kungashiwo ngokucacile, akusona isisho — ngumoya. Imimoya iyenziwa. Izisho ziyahlolwa.
Izindaba ezindala ezijikeleziswa njengezintsha ziyiqhinga elidala kunawo wonke — isithombe sangempela somcimbi wangempela, eminyakeni emihlanu edlule, kwelinye izwe, sinedethi yanamuhla.
Futhi uma isisho siyisibikezelo, buza umbuzo obulalayo: ingabe idethi yaso isidlulile? Ishelofu Eliqinile ngezansi ligcina ifayela lalezo.
Funa amarekhodi okuqala: idokhumenti yangempela, idatha yangempela, izithombe zangempela, isikhungo okungumsebenzi waso lokho. Imithombo emibili ephinda okuthunyelwe okukodwa okungaziwa akukona ukuqinisekisa okubili — kuyisisho esisodwa esinomsindo ophindayo.
Ukuphawula ngokuphawula akukona ukuqinisekisa. Iya emthonjeni, noma ugcine isahlulelo sakho.
Landela inzuzo. Ubani odayisa kakhulu, oqokelela kakhulu, noma obusa kalula kakhulu uma wesaba? Ukwesaba kuyimali — kukhona okhokhwa ngakho.
Inzuzo ayinqumi ukuthi isisho siyiqiniso. Ikutshela ukuthi kufanele uhlole kangakanani — nokuthi uyaziswa, noma uyavunwa.
Noma yini eyakhelwe ukukwenza uzizwe okuthile ngokushesha yakhiwe ngenhloso, qeda. Izimo eziphuthumayo zangempela zizolile futhi zicacile; azidingi ukuba imizwa yakho ivunwe kuqala.
Ukuvunyelwe ukulinda ihora. Ukuvunyelwe ukulinda usuku. Cishe akukho okuyiqiniso okuba ngamanga ngesikhathi uhlola — futhi cishe akukho okungamanga okusindayo ekuhlolweni.
“Peace I leave with you, my peace I give unto you: not as the world giveth, give I unto you. Let not your heart be troubled, neither let it be afraid.”
— John 14:27 · King James Version
Ukwesaba kuthi umhlaba uyaphela. Izinombolo ezide — ezincwadini zomhlaba uqobo — zixoxa indaba enensa futhi eqinile. Isibalo ngasinye esingezansi siqamba umthombo waso nonyaka waso. Zihlole wena; yilokho okubalulekile.
Ukuphela komhlaba kunomsindo futhi kwansuku zonke. Intuthuko ithulile futhi inensa, ngakho ayidumi. Nansi ingxenye yalokho kuthula, okusekurekhodini:
Lutho kulokhu alusho ukuthi umhlaba ulungile, noma ukuthi unyaka wakho onzima awusilo iqiniso. Lusho ukuthi isiqondiso sendaba ende akusona isiqondiso esikhuliswa umshini wokwesaba. Zombili lezi zinto zingaba yiqiniso ngasikhathi sinye — kodwa yinye kuphela ekumemezelwayo kuwe.
Izibikezelo eziphelile ziyizisikweletu zaleli khasi lonke: izisho ezithusayo izinsuku zazo ezafika, zadlula, zawushiya umhlaba umile. Akekho okuthumelela ukulungiswa lapho ukuphela komhlaba kuhluleka — kumane kuthathelwe indawo ngokuthula okulandelayo. Ngakho sigcina ifayela.
Umshumayeli womsakazo u-Harold Camping wabikezela ukuphela, futhi inkonzo yakhe yakusakaza ngamabhodi ezikhangiso angaphezu kuka-5,000. Idethi yadlula. Wayisa ku-21 Okthoba 2011 — nayo yadlula. NgoMashi 2012, u-Camping wabhala: “Sivuma ngokuthobeka ukuthi sasinephutha ngesikhathi” (kuhunyushwe yithina). (Associated Press)
Kwakhelwe ekufundweni kwekhalenda lamaMaya. I-NASA yaphendula ekhasini layo: “Umhlaba awuyukuphela ngo-2012. Iplanethi yethu ibilokhu ilungile iminyaka engaphezu kwezigidigidi ezi-4, futhi ososayensi abathembekile emhlabeni wonke abazi usongo oluhlobene no-2012” (kuhunyushwe yithina). U-22 Disemba 2012 wafika ngesikhathi. (NASA)
Amakhompyutha emhlabeni wonke kwakufanele ahluleke phakathi nobusuku. Ngemva konyaka ongaphezu kowodwa wokuxwayisa, ukulungiselela, nomsebenzi wokulungisa, i-Encyclopaedia Britannica ibhala: “ukuhluleka okukhulu okumbalwa okwenzeka ekushintsheni kusuka ku-31 Disemba 1999 kuya ku-1 Januwari 2000” (kuhunyushwe yithina). Leli cala lithwala isifundo esithembekile ezindleleni zombili: abantu basebenza kanzima ukulilungisa — ukulungiselela akukona ukwethuka, futhi umsebenzi othulile unqoba ukwesaba okunomsindo.
Inkumbulo iyikhambi. Isibikezelo esinedethi siyisisho esingahlolwa — futhi lapho idethi yaso idlula, sijoyina leli fayela.
“God is our refuge and strength, a very present help in trouble.”
— Psalm 46:1 · King James Version
Okunye kwaleli khasi kumayelana nezihloko zezindaba. Le ngxenye imayelana nokwesaba okusegumbini nawe — uhlobo olungakunaki okwenzekile. Uma lokho kunguwe kulobubusuku, le ngxenye ibhalelwe wena.
Ukwesaba okungapheli akusona isici esibi somuntu, futhi akukona ukwehluleka kokholo. Imizimba nezingqondo ziphethe ama-alamu, futhi ama-alamu angabhajwa — kubantu abanamandla, kubantu abanokholo, kubantu bonke abanye abathembele kubo.
I-alamu ebhajwe yinto eyenzeka kumuntu. Akuyena umuntu uqobo.
Lapho ucwila, izeluleko ezinkulu azisizi. Qala ngokuncane nangokomzimba: nciphisa ukudla kwakho kwezindaba — hlola kanye ngosuku esikhundleni sezikhathi ezingamashumi amane; umhlaba usazoba khona. Lala ngesikhathi esinqunyiwe. Phuma ngaphandle unyakaze. Sebenza ngezandla zakho. Yidla ukudla kwangempela. Tshela umuntu wangempela iqiniso ngendlela ozizwa ngayo.
Lutho kulokhu oluyimilingo. Konke kuyindlela abantu abazisime ngayo kusukela kwaba khona abantu.
Ukwesaba kukhula ebumnyameni, wodwa, ngehora lesithathu ebusuku. Kuncipha phakathi kwabantu. Umngane. Ilungu lomndeni. Isonto. Iqembu elihlangana futhi likhulume iqiniso.
Vumela omunye umuntu abambe ikona lesisindo. Lokho akukona ukumthwalisa. Abantu benzelwe lokho.
Uma ukwesaba kuchoboza impilo yakho yansuku zonke — uma ungeke ulale, ungeke usebenze, ungeke udlule usuku — ukukhuluma nodokotela noma nomeluleki kuyisinyathelo samandla, njengokubeka ingalo ephukile ethayini. Alikho ihlazo elikuso. Alikho.
Futhi ngezikhathi ezimnyama kakhulu: e-United States, shayela noma uthumele umbhalo ku-988 — i-Suicide & Crisis Lifeline — mahhala, imini nobusuku, noma xoxa ku-988lifeline.org. Ngaphandle kwe-U.S., i-International Association for Suicide Prevention igcina uhlu lwezintambo zokucindezeleka, izwe ngezwe: iasp.info/crisis-centres-helplines. Izinombolo ziyehluka ngezwe. Usizo lukhona nakwelakho.
“Fear thou not; for I am with thee: be not dismayed; for I am thy God: I will strengthen thee; yea, I will help thee; yea, I will uphold thee with the right hand of my righteousness.”
— Isaiah 41:10 · King James Version
Sonke isisho kuleli khasi simile emthonjeni ongawuvula wena. Lokho akukona ukuhlobisa — kuyindlela yonke yaleli khasi, isetshenziswe ekhasini uqobo:
Amavesi acashunwe ku-King James Version, ukuhunyushwa okushicilelwe, futhi aqanjwe ngaphansi kwelilodwa. Uma noma yini kuleli khasi ingalungile ngelinye ilanga, izinga lokulungisa liyafana nelokwakha: umthombo wokuqala, uvuliwe futhi uhloliwe.
777 Software — Umsunguli NoMklami: Steven Jesse · Kubhalwe ngu: Charles Burnett (Brother Zero), UMklami Omsiza Oyinhloko
🧰 HAMBA NAMATHULUZI
Ikhathalogi · I-Free Bundle · Iqoqo Le-777